مىكند 3 - خدا عذاب خود را ميآورد « 1 » . * ( فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ ) * - 209 در كلمه‌ى « ظُلَلٍ » « ظلال » قرائت شده است ولى در معنى تفاوت ندارد . * ( قُضِيَ الأَمْرُ ) * - 209 مفسّرين گفته‌اند : مقصود اين است كه كار قيامت چون تخلَّف ندارد مثل اين است كه الآن انجام شده است . و زمخشرى در كشّاف گفته است : معاذ بن جبل قرائت كرده است « و قضاء الامر » و به اين قرائت معنى چنين مىشود : ميآيد براى ايشان خدا و ملائكه و فرمان به كار . * ( تُرْجَعُ الأُمُورُ ) * - 209 بعضى قارىها با زبر و فتح تاء خوانده‌اند ولى بيشتر قرّاء با ضمّ تا قرائت كرده‌اند . كشف : امور ، اينجا ارواح است چون در آيت ديگر روح را امر ناميده و گفته است « قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي » و معنى آن است كه بازگشت تمام ارواح بسوى خدا است . مجمع : يعنى اختيار بعضى كارها را در دنيا بمردم واگذار كرده است ولى در عالم ديگر همه كارها با اوست . سخن ما : آيت اوّل « ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ » الخ دستور ميدهد كه در اسلام به همان گونه كه از اسمش نمايان است نسبت بدستورهاى پيغمبر و دين بايد سر سپرده و تسليم بود و پس

--> ( 1 ) اين معانى همه تكلَّف است و بىوجه و مناسبتر همان است كه در ترجمه نوشتيم . و كسى از مفسّرين اين طور معنى نكرده است ولى با تتبّع و مراجعه فقط از تفسير امام فخر و ابو الفتوح معلوم شد آنها هم اين معنى را پسنديده‌اند كه اين آيه براى انكار و زشت شمردن فكر مردم است چه پس از اين همه وسائل تربيتى باز هم منحرف هستند گويا منتظر هستند كه خدا و ملائكه بيايند و راهنمائى كنند .